دیوان «حافظ به سعی سایه»
درباره امیرهوشنگ ابتهاج:
امیر هوشنگ ابتهاج (۶ اسفند ۱۳۰۶ – ۱۹ مرداد ۱۴۰۱)، متخلص به «ه. ا. سایه»، یکی از ماندگارترین شاعران معاصر ایران و از برجستهترین غزلسرایان سده اخیر است که با پیوند دادن سنت شعر کلاسیک فارسی و نگاه اجتماعی روزگار خود، جایگاهی ویژه در ادبیات فارسی به دست آورد. او از نوجوانی به شعر و ادبیات علاقه داشت و انتشار نخستین مجموعه شعرش با نام «نخستین نغمهها» آغاز مسیری بود که بعدها او را به یکی از تأثیرگذارترین چهرههای شعر معاصر ایران تبدیل کرد. هوشنگ ابتهاج در طول بیش از هفت دهه فعالیت ادبی، آثاری ماندگار خلق کرد که از مشهورترین آنها میتوان به «ارغوان»، «حصار»، «سیاهمشق»، «یادگار خون سرو» و «در کوچهسار شب» اشاره کرد. شعرهای او با زبانی روان، موسیقی دلنشین و مضامین عاشقانه، اجتماعی و انسانی، نسلهای مختلف فارسیزبانان را تحت تأثیر قرار داده است. بسیاری از سرودههای سایه به تصنیفهای ماندگار موسیقی ایرانی تبدیل شدهاند و توسط برجستهترین خوانندگان و آهنگسازان ایران اجرا شدهاند. ه. ا. سایه علاوه بر شاعری، پژوهشگری برجسته در حوزه ادبیات فارسی بود و سالها از عمر خود را صرف بررسی و تصحیح دیوان حافظ کرد. او همچنین در دهه ۱۳۵۰ با مدیریت برنامه «گلها» و بنیانگذاری «گلچین هفته» نقش مهمی در حفظ و معرفی موسیقی اصیل ایرانی ایفا کرد. نام هوشنگ ابتهاج امروز نهتنها به عنوان یک شاعر بزرگ، بلکه به عنوان چهرهای تأثیرگذار در فرهنگ، ادبیات و موسیقی ایران شناخته میشود و آثارش همچنان از پرخوانندهترین و محبوبترین آثار شعر معاصر فارسی به شمار میروند. هوشنگ ابتهاج در ۱۹ مرداد ۱۴۰۱ در سن ۹۴ سالگی در شهر کلن آلمان به علت نارسایی کلیه و کهولت سن درگذشت. پیکر او در باغ محتشم رشت به خاک سپرده شد.
درباره دیوان «حافظ به سعی سایه»:
از مهمترین آثار هوشنگ ابتهاج تصحیح او از غزلهای حافظ است که با عنوان «حافظ به سعی سایه» نخستینبار در سال ۱۳۷3 توسط نشر کارنامه به چاپ رسید. این کتاب به عنوان یکی از کاملترین و بهترین ویرایشهای دیوان اشعار خواجه شمسالدین محمد حافظ شیرازی شناخته میشود. هوشنگ ابتهاج در سال 1363 کار تدوین این دیوان را آغاز کرد. تصحیح ابتهاج بیشتر بر پایه ذوق هنری و ادبی استوار است. او با تکیه بر دانش موسیقایی خود به عنوان شاعر و موسیقی دان، غزل ها را به گونه ای ویرایش کرده که روانی و آهنگین بودن آن ها حفظ شود. وی تلاش کرده تا غزل هایی را انتخاب کند که با سبک و شیوه حافظ هم خوانی داشته باشند و از افزودن تفسیرهای شخصی پرهیز کند، هر چند ذوق شخصی او در انتخاب و ترتیب اشعار مشهود است. حاصل این تلاشها کتابی ارزشمند است که امروزه از مهمترین منابع حافظخوانی و حافظشناسی در ایران به شمار میرود.
مقدمه دیوان:
امیرهوشنگ ابتهاج سالهای زیادی را صرف پژوهش ادبی و حافظشناسی کرده که این کتاب حاصل تمام آن زحمتهاست و در مقدمه، آن را به همسرش «آلما مایکیال» پیشکش کرده است.
- نام کتاب: حافظ به سعی سایه
- نویسنده: شمسالدین محمد حافظ شیرازی
- ویراستار: امیرهوشنگ ابتهاج
- ناشر: انتشارات کارنامه