کتاب صوتی «غزل های حافظ»
درباره کیکاووس یاکیده:
کیکاووس یاکیده (۲۰ بهمن ۱۳۴۷) دوبلور، بازیگر و شاعر ایرانی است. او از سال ۱۳۶۹ فعالیت در عرصه دوبله و گویندگی را شروع کرد. از جمله معروفترین دوبلههای او میتوان به مستند «لذت نقاشی»، سریال «کمیسر رکس» و سریال کارتونی خاطره انگیز «بابا لنگ دراز» اشاره کرد. او شعرهایی را سروده است که کتاب شعر «بانو و آخرین کولی سایه فروش» اولین اثر چاپ شده ایشان است. یاکیده با ایفای نقش در مجموعه تلویزیونی «هوش سیاه» به شهرت فراوانی دست یافت و پس از آن در فیلم هایی همچون «آتش بس»، «زن زیادی»، «اروند» نیز بازی کرده است. از دیگر آثار ارزشمند وی کتاب صوتی «غزل های حافظ» است. از جوایز و افتخارات وی می توان به مدال شعر شایسته از سمپوزیوم شعر واشینگتن دی سی، دریافت کاپ شایستگی از انجمن بین المللی شعر، جایزه رویال ریل از جشنواره کانادا و جایزه گوینده برتر از جشنواره تبلیغات صدا و سیما اشاره کرد.
درباره کتاب صوتی «غزل های حافظ»:
«غزل های حافظ» با صدای کیکاووس یاکیده در سال 1397 توسط نشر یاکیده منتشر شد. این کتاب صوتی با ویراستاری «بهاء الدین خرمشاهی»، صدابرداری و میکس «اسد وجودی» و موسیقی «فرهاد غفوریان» در 495 فصل می باشد.
«بهاء الدین خرمشاهی» درباره این اثر چنین گفته است:
اینک با خواست خداوند که جمیل است و اعمال را دوست دارد، دستاورد علمی و هنری مهمی در جهان حافظ پژوهی به عرصه آمده است. روح جاودان حافظ هم شاد هست و شاید گله گزاری خود را در آنجا که میگوید: “سخندانی و خوشخوانی نمیورزند در شیراز / بیا حافظ تا خود را به ملکی دیگر اندازیم” پس گرفته باشد.
استاد کیکاووس یاکیده که بیشترین سالهای جوانی خود را در هنر گویندگی و دوبلاژ و شیوا خواندن متون گذرانده است، اینک هدیهای ارزنده و ماندگار به اهل هنر و دوستداران کلام شورمند و شیرین بافت حافظ عرضه داشته است.
او در چهار سال کوشش هنرمندانه و شیوا خوانی خود، شعر آسمانی حافظ را به اوج و پروازی تازه و روشنی و رونقی به اندازه داده است.
همانگونه که خط خوش با تذهیب هنرمندانه، روح و اعتلایی برتر مییابد، کلام دلجو و دلنشین او با موسیقی و متن مناسب، مقام، حال و کمال دیگر یافته است. موسیقی سنجیده این متن اثر جناب آقای فرهاد غفوریان است که با همکاری آقای اسد وجودی در صدا برداری وظیفه هنری و حساس خود را استادانه به پایان بردهاند.
این شیوا خوانی تا حد ممکن با درست خوانیترین است. اما این ارمان که بکوشیم هرچه نزدیکتر به عصر حافظ بخوانیم، نه مقدور است و نه مطلوب. مقدور نیست برای اینکه هیچ رسانهای شیوا خوانی عصر حافظ یا خود حافظ را به عصر ما نرسانده است. اما مطلوب نیست زیرا فی المثل میدانیم که های غیر ملفوظ در پایان کلماتی چون خانه، کاشانه، پروانه و صدها نظیر آنها در عصر حافظ به فتحه تلفظ میشده است و در فارسی رسمی و معیارین امروز به کسره تلفظ میشود.
آقای یاکیده این اندیشه را از همان آغاز کار و کوشش خود در سر داشتهاند که وقتی کار به پایان رسید آنها را برای ویراستاری و رفع اشکالات احتمالی به حافظ پژوهی واگذار میکند. این وظیفه ظاهرا ساده و باطنا حساس را از من خواستند که شادمانه پذیرفتم.
با سپاس از حسن ظن ایشان و روشدانی و سنجیده کاری و احتیاط عملیشان از صمیم دل دعوت ایشان را لبیک گفتم. و متن خوشخوانده را به دقت گوش دادم و نکتههایی قابل بحث را برای مشورت با ایشان و سایر اهل قلم یادداشت کردم.
در همان آغاز به نظرم رسید که بعضی احتیاط ها و دقت ورزیهای آقای یاکیده که هم در جهت دقت و صحت آوایی واژگانی و انطباق با مثبت وضبط فرهنگهای لغت انجام گرفته است. در نهایت باعث رمیدگی خاطر شنوندگان میشود، از جمله: عطر به جای عطر، صدا به جای صدا، و هزار به جای هزار. در یک کلام از نظر واژگانی و قاموسی حق با ایشان بود، ولی از نظر کاربردی در صورت دوم این کلمات رایج بود. این تامل در همان آغاز کار پیش آمد و ضرورت مشورت با ادب پژوهان و زبان شناسان به ویژه آوا شناسان بزرگ امروز ایران را پیش آورد. مسئله را برای نظر خواهی با استادان: دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی، دکتر علی اشرف صادقی، دکتر یدالله ثمره، و دکتر محمد علی حق شناس که برجستهترین صاحب نظران ایران در زبانشناسی و آوا شناسی امروزی و تاریخی هستند، در میان گذاشتم؛ و نظر خود را برای آنکه استقلال رای آنان را خدشه دار نسازد، ابتدا پیش خود پوشیده داشتم. این جمع دانشور صاحب نظران که جدا با آنان مشورت کردم، همه بالتفاق گفتند: ملاک برای این کار، تلفظ فارسی به زبانان امروزی، به ویژه فارسی زبانان تهرانی هست که تلفظ جمعی آنان، برای همگان معیار و حجت است.
و طبعا در مورد سه مثال یاد شده، همگی اعتقاد داشتن که تلفظ عطر و صدا و هزار ارجح است. یعنی کاربرد اهل زبان، بر ضبط لغتنامهها ترجیح دارد. خوشبختانه نظر اصلی من نیز همین بود. آقای یاکیده که هنر و ادب و انصاف عملی را با اخلاق حمیده جمع دارند حاصل نظر خواهی را پذیرفتند، و کار را از آغاز با انجام بر وقف ویرایش من پذیرفتند. اینک مسئولیت مشترک خود را در این اثراعلام میدارم. مورد مهم دیگر مسئله دوگانه خوانیها بود که در آن هم با تامل و مشورت و مراجعه به منابع و دیوانهای معتبر پیش رفتیم. مراد از این مورد اینگونه مسائل بود که ایا باید “کاین طفل یک شب ره صد ساله میرود”
خوانده شود یا “کاین طفل یکشبه ره صد ساله میرود” و نظایر آن هم که چندان اندک شمار نیستند. سرانجام باید گفت با توجه به کار بست و این مشورتها و احتیاطها آنچه اهمیت دارد و در این فرآورد هنری یادگار مانده، درستخوانی فنی و خوشخوانی هنری غزلهای حافظ است که صدای سخن عشق است.
وز صدای سخن عشق ندیدم خوشتر یادگاری که در این گنبد دوار بماند
سپاس در آغاز و انجام خداوند راست
«بها الدین خرمشاهی»
- نام کتاب صوتی: غزل های حافظ
- نویسنده: شمسالدین محمد حافظ شیرازی
- راوی: کیکاووس یاکیده
- ناشر: نشر یاکیده